I-Genocide ye-OvaHero kunye neNama-Iindawo zokuchasana kunye nokukhunjulwa – EJamani | eNamibia | i-USA
Ukhenketho olunemixholo
Kavemuii kunye noManal Murangi, Jephta Uaravaera Nguherimo, Anke Schwarzer, 2024
Ukususela ngowe-1884 ukusa kowe-1915, uBukhosi baseJamani baba lithanga kwindawo ngoku ebizwa ngokuba yiNamibia. Ukususela ekuqaleni, amaqela ahlukeneyo abemi kwiindawo ezahlukeneyo ayesilwa ngokuchasene nekoloniyali kunye nokwandiswa kwemimandla, ngelixa abanye bezama ukuthobela igunya lobukoloniyali. NgoJanuwari ka-1904, imibutho ye-OvaHero kunye ne-OvaMbanderu yazikhusela kwaye yaxhathisa ukubiwa komhlaba nemfuyo kunye nolawulo olukhulayo kunye nenkundla. Bagqogqa iifama ezininzi zabahlali, babulala malunga ne-140 yamadoda aseJamani, kodwa banika indlela ekhuselekileyo kubafazi nabantwana. Baphinde bahlasela iziseko zamakholoniyali kwaye batshabalalisa izibonelelo zikaloliwe kunye neepali zocingo.
Irhuluneli kunye nomphathi-ntloko uLothar von Trotha wayalela ukuba kutshatyalaliswe iOvaHero ngo-Okthobha 1904 nangoAprili 1905 wamaNama, naye owayengenele ukuchasa ekupheleni kuka-1904. Umhlaba wabo wohluthwa lulawulo lwamakoloniyali emva koko wathengiselwa abemi baseJamani. Ngeli xesha, imikhosi yamakoloniyali yaseJamani nayo yenza ukubulawa kwabantu kunye nenkohlakalo kumawakawaka eSan naseDamara.
IHamburg yayinxibelelene ngokusondeleyo nolu tshabalaliso: Iinkampani zaseHamburg kunye neebhanki zenze utyalo-mali kuphango lobukoloniyali kwaye zafumana inzuzo kubukoloniyali. Ukuza kuthi ga namhlanje, esi sixeko sihlonipha izaphuli-mthetho ezingamathanga. Kwangaxeshanye, kukho abantu abazimiseleyo ekwamkeleni izinto zangaphambili, bacele uxolo nembuyekezo, nabalwela inkcubeko enesidima yokukhumbula. Eli nqaku lidibanisa ezinye zezi ndawo zibalulekileyo, amaphulo kunye nemisitho yaseNamibia, eHamburg nase-USA.
References:
Katjivena, Uazuvara Ewald: Mama Penee: Transcending the Genocide, 2020.
Kößler, Reinhart: Namibia and Germany. Negotiating the Past, 2015.
Nguherimo, Jephta U.: unBuried-unMarked: The unTold Namibian Story of the Genocide of 1904-1908: Pieces and Pains of the Struggle for Justice, 2019.
Schwarzer, Anke: [De]colonial memory practices in Germany’s public urban space. In: Capdepón, Ulrike / Dornhof, Sarah (Eds.): Contested Memory in Urban Space. Materiality, Traces and Monuments in Global Contexts, 2022.
Todzi, Kim Sebastian: Unternehmen Weltaneignung. Der Woermann-Konzern und der deutsche Kolonialismus, 1837-1916, 2023.
Zimmerer, Jürgen / Zeller, Joachim (Eds.): Genocide in German South-West Africa: The Colonial War of 1904–1908 and Its Aftermath, 2008
Links:
OvaHerero/Mbanderu and Nama Genocides Institute – ONGI
OvaHerero People’s Memorial and Reconstruction Foundation (OPMRF)
Stationen
Indawo yeSikhumbuzo? Akukho thamsanqa!
Ukungenelela Dekoloniale eSt. Michaelis
Ileta evulekileyo eya kwisixeko saseHamburg
Iintsalela zoluntu kwiMyuziyam
Uxolo eKaisersaal
Indawo yokuzalwa inajovandu
Iprojekthi "ye-1904 - 1908 yabasinde kwi-Genocide"
Indawo yokungcwaba iKahimemua
Amagama ezitalato amatsha awonga amaxhoba kunye nabalwi
Sima Luipert malunga nokuchasa kunye nesidima, kwimpahla kunye nomlo wokuqatshelwa