I-Misahöhe-ukukhangela kobugcisa kweempawu zolawulo lobukoloniyali baseJamani eTogo – EJamani | Thogo
Ukhenketho olunemixholo
UGregor Kasper kunye noMusquiqui Chihying, ngo-2024
IMissahoé ngummandla oneenduli kufutshane nedolophu yaseKpalimé eTogo, enikezela ngembono yepanoramic yendawo ejikelezileyo ukusuka kwindawo ephakamileyo. Indawo yayo ecwangcisiweyo yejografi yenza ukuba ibe yindawo enomtsalane kumkhosi wamakoloniyali waseJamani, owaseka amaziko awo apha ngexesha lobukoloniyali.
Igama elithi "Missahoé" libuyela kwigosa le-colonial yaseJamani kunye noMkomishinala we-Imperial waseTogo, uJesko von Puttkamer, owathiya indawo "iMisahöhe" ngokuhlonipha umthandi wakhe, uMária "Misa" Esterházy de Galántha (1859-1926). Eli gama liyintsalela nje yembali yobukoloniyali; ngokuqonda okanye ngokungazi, ixesha elidlulileyo lokuhlala kobukoloniyali liye langena ngokunzulu kubomi bemihla ngemihla babemi bayo.
Kule minyaka imbalwa idlulileyo, siye sasebenzisana nabahlali, abaphandi, amagcisa, kunye nabenzi bhanyabhanya, silungiselela iingxoxo kunye neendibano zocweyo, kwaye sivelisa zombini iifilimu kunye neefilimu. Kulo msebenzi wentsebenziswano, siphonononga imbali ephantse yalityalwa kwaye sizame ukuphinda sicinge ngela xesha ngoku ngokunxulumene nelifa lobukoloniyali. Eli nqaku libonelela ngeembono kulo msebenzi.
Special Thanks:
We would especially like to thank: Edem Akuété, Patrick Atakpa Ayele-Yawou, Koukou Azamede, Togui Tsally XI and the people of Agomé-Yoh, Kuma Konda and Agomé-Tomegbe, with whom we have worked over the past few years. Without all of them, we would not have been able to carry out our research.
We would also like to thank the Dekoloniale team – especially Mirja Memmen and Christian Kopp – for their support.
Funded by the Federal Government Commissioner for Culture and the Media as part of the NEUSTART KULTUR program.
References:
Sebald, Peter: Togo 1884–1914. Eine Geschichte der deutschen „Musterkolonie“ auf der Grundlage amtlicher Quellen, 1988.
Simtaro, Dadja Halla-Kawa: Le Togo, "Musterkolonie". Souvenir de L'Allemagne dans la société togolaise, 1983.
Trierenberg, Georg: Togo, die Aufrichtung der deutschen Schutzherrschaft und die Erschließung des Landes, 1914.
Stationen
UTogbui Tchali XI kwimbali yobukoloniyali
UMisahöhe namhlanje
UMisa omnyama
Amangcwaba aseJamani
Amayeza kunye nekoloniyalizim
Mangcwaba angaziwa mntu
"Isibonda sentuthumbo"
“Umthi wokubulala”
Togbui Tchali X. malunga ne Fée
Imithi yeMango yaseJamani
Isikolo saseGustav Nachtigal
Ukusebenzisana noLondolozo lweeNkcukacha eziBalulekileyo zaseJamani
Incwadi yeeNdwendwe: Ukusuka eMisahöhe ukuya kwiThala leeNcwadi laseBerlin nasemva
Imibono yekamva