UJacob Njo N'dumbe [1878-1919] kunye noMartha N'dumbe [1902-1945] – eCameroon | Jemani
Amabali obomiRobbie Aitken, 2021
Amabali obomi bukaJacob N'dumbe waseCameroon kunye nentombi yakhe eyazalelwa eBerlin uMartha abonisa imiceli mngeni emikhulu amadoda nabafazi abaMnyama abajongene nayo ukuba babefuna ukwakha ubomi eJamani ngaphambi ko-1945. UYakobi ekuqaleni weza eJamani njengenxalenye yeqela laseCameroon elalizimase uMboniso weKoloni yaseBerlin ngowe-1896. Ngelixa abaninzi bexesha lakhe babuyela ekhaya emva kokuba umboniso uphelile, wakhetha ukuhlala eBerlin waza wahlala apho. Waqeqeshwa njengomkhandi wesinyithi, watshata waza waba nentsapho. Intombi yakhe uMarta wazalwa ngo-1902.
Ukungazinzi kwezoqoqosho kunye nokwanda kokungabandakanywa kwezentlalo nezopolitiko kwabumba ubomi baba babini: UYakobi walelwa ukuba ngummi waseJamani ngexesha loBukhosi baseJamani, waba nobunzima bokufumana umsebenzi osisigxina kwaye umtshato wakhe waphela. Konke oku kwayichaphazela impilo yakhe yengqondo. Kwakhona uMarta wakufumanisa kunzima ukuziphilisa waza waguqukela kulwaphulo-mthetho olungenamsebenzi noonongogo. Egqalwa “njengentlalontle” ngamaNazi, ekugqibeleni wavalelwa kwinkampu yoxinaniso yaseRavensbrück, apho wafela khona ngoFebruwari 1945.
Contact:
Robbie Aitken, Sheffield Hallam University, r.aitken(at)shu.ac.uk; @rjma_uk
Thanks:
Sophia Schmitz, Koordinierungsstelle Stolpersteine Berlin
Bianca Welzing-Bräutigam, Landesarchiv Berlin
References:
Bundesarchiv Berlin R1001 4766, R1001 6350
Landesarchiv A Rep. 003-04-04 Nr. 8815, LAB A Rep. 358-02 Nr. 126139 Borck
Mahn- und Gedenkstätte Ravensbrück
‚Polizeimeldung‘, Berliner Börsen-Zeitung, 19.5.1905, S.6
‚Entführung eines farbigen Kindes‘, Berliner Volkszeitung: Morgen Ausgabe: Erstes Beiblatt, 25.10.1911, S.1
Susanne Memarnia in der taz vom 27.8.21: „Sterilisiert und in Lager gesteckt“ - Stolpersteine für Schwarze Deutsche, URL: https://taz.de/Stolpersteine-f... (last accessed 22.10.2024).
Robbie Aitken in Neues Deutschland vom 27.8.21: "Verdrängte Einwohner", URL https://www.nd-aktuell.de/arti... (last accessed 22.10.2024).
Emil Glaser in der taz vom 30.8.21: "Verdrängte Einwohner", URL: https://taz.de/Stolpersteine-f... (last accessed 22.10.2024).
Stationen
Ubuntwana eDouala, eCameroon
Umboniso wokuQala wamaKoloniyali waseJamani ngowe-1896
Umtshato
Ubomi bentsapho ePrenzlauer Berg
Isifo kunye nokubekwa kwiziko
UMarta no-Anita: ukungazinzi kunye nentlekele
Ubudlelwane obungasebenziyo: uMartha noKurt
'Asocial': Ukufa eRavensbrück